Toen Willis Carrier, afgestudeerd aan Cornell University, in 1902 voor het eerst zijn uitvinding demonstreerde, had bijna niemand kunnen vermoeden welke enorme impact de airconditioner zou hebben op het moderne leven. Sinds 1990 is het aantal airconditioners in Europa meer dan verdubbeld en naar verwachting zal dit aantal in 2050 verviervoudigd zijn.
Hoe moeten airconditioners worden ingesteld om op een efficiënte manier de ideale temperatuur te handhaven, zodat we comfortabel kunnen leven zonder dat de elektriciteitsrekening de pan uit rijst?
We gaan daar verder op in, maar eerst bekijken we de voor- en nadelen van airconditioning, zodat u kunt bepalen hoe belangrijk airconditioning voor u is, en wat de alternatieven zijn voor airconditioning en hoe u energie kunt besparen door minder airconditioning te gebruiken.
De voordelen van airconditioning
Een constante temperatuur
Een gereguleerde en gecontroleerde omgevingstemperatuur is essentieel voor mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten of multiple sclerose. Het handhaven van een veilig temperatuurbereik is van cruciaal belang in omgevingen waar baby’s aanwezig zijn. Ook ouderen kunnen extreme temperaturen minder goed verdragen en voelen zich prettiger in een omgeving met airconditioning.
Airconditioning is een redder in nood tijdens hittegolven en vermindert de problemen die gepaard gaan met hitte-uitputting, zoals krampen, duizeligheid en flauwvallen.
Verhoogt de productiviteit
We raken afgeleid wanneer de temperatuur buiten ons comfortbereik daalt, omdat dit een grote invloed heeft op onze productiviteit en cognitieve functies. Airconditioners kunnen een stabiel temperatuurbereik bieden om het leren op scholen te bevorderen of de productiviteit op de werkplek te verhogen.
Een goede nachtrust
We verwachten dat de temperatuur ’s nachts geleidelijk daalt, en als dat niet het geval is, voelen we ons oncomfortabel. Een aangename nachttemperatuur is cruciaal voor een gezonde slaapritme en heeft een positieve invloed op tal van andere gezondheidsaspecten, zoals stress en cognitieve functies.
Potentieel schone lucht en lage luchtvochtigheid
In klimaten waar schimmel en meeldauw een probleem vormen, zorgt de lage luchtvochtigheid van airconditioners voor een veel gezondere omgeving, vooral voor mensen met ademhalingsproblemen.
Zolang de filters regelmatig worden vervangen, reinigt een airconditioningsysteem met luchtkanalen de lucht uitstekend en verwijdert het verontreinigende stoffen en allergenen, wat een grote opluchting is voor mensen met hooikoorts. De filtersystemen vangen pollen en andere deeltjes uit de lucht op en zorgen tegelijkertijd voor lucht met een lagere luchtvochtigheid.
Oké, maar wat zijn dan de nadelen?
Vermoeidheid en sickbuildingsyndroom
Bewoners van gebouwen die sterk afhankelijk zijn van geforceerde luchttoevoer via airconditioning, melden soms vermoeidheid, misselijkheid en concentratieproblemen. Ook hoofdpijn en een droge huid komen voor.
Goed onderhoud van de airconditioningfilters en het laten circuleren van natuurlijke lucht door het gebouw kan het optreden van deze klachten verminderen.
Droogte en uitdroging
Airconditioners verlagen de luchtvochtigheid in gebouwen, waardoor bewoners last kunnen krijgen van een droge huid en ogen. Deze symptomen kunnen worden verminderd door de luchttoevoer aan te vullen met natuurlijke ventilatie.
Uitdroging is ook een probleem dat ontstaat door blootstelling aan airconditioning. Dit is vooral een probleem als iemand weinig drinkt.
Ademhalingsproblemen en verergering van chronische aandoeningen
Als de airconditioning slecht wordt onderhouden, kan er zich stof, schimmel en bacteriën ophopen, die vervolgens in de lucht terechtkomen en ademhalingsproblemen zoals allergieën, sinusinfecties en astma veroorzaken. Te veel airconditioning kan leiden tot een gebrek aan frisse lucht, waardoor de hoeveelheid verontreinigende stoffen binnenshuis toeneemt en ademhalingsinfecties kunnen ontstaan.
In sommige gevallen verergert de koude lucht van airconditioning de symptomen van artritis, bronchitis en sinusitis.
Milieu-impact en kosten
Airconditioners zijn energieverslinders. Ze verbruiken niet alleen dure elektriciteit, die al dan niet afkomstig is van fossiele brandstoffen, afhankelijk van waar u woont, maar ze hebben ook koelmiddelen nodig om te kunnen werken. Oudere CFK-koelmiddelen zijn gelukkig uitgefaseerd vanwege de schade die ze aan de ozonlaag toebrachten, maar nieuwere koelmiddelen hebben nog steeds een hoog GWP (broeikasgaspotentieel). De kosten voor het gebruik van airconditioners kunnen in de zomermaanden een behoorlijke aanslag vormen op het budget voor nutsvoorzieningen van een huishouden.
Airconditioners dragen ook bij aan het stedelijk hitte-eilandeffect. Omdat ze zoveel warmte naar buiten afvoeren, kan de temperatuur in steden aanzienlijk stijgen, waardoor mensen nog meer airconditioners gaan gebruiken.
Energiezuinige alternatieven voor airconditioning
Op bepaalde momenten in het jaar is de omgevingstemperatuur niet hoog genoeg om de airconditioning aan te zetten. Door passieve koeltechnieken toe te passen, kunt u uw energierekening verlagen en de periode waarin airconditioning niet nodig is, verlengen.
Door ramen open te zetten zodat lucht in en uit de kamer kan stromen, ontstaat een verkoelend effect. Hetzelfde geldt voor het openen van ramen op hogere verdiepingen, waardoor warmere lucht kan ontsnappen. Hoewel de ligging van het gebouw een grote invloed heeft op de hoeveelheid zonlicht die het gebouw binnenkomt, kan het planten van loofbomen om openingen tegen de zomerzon te beschermen ook verlichting bieden bij hoge temperaturen.
Hoewel ze niet helemaal energievrij zijn, zijn ventilatoren zeer efficiënt in het verlagen van de temperatuur. Ze zorgen voor een zacht briesje door de kamer met een minimaal energieverbruik.
Als u meer wilt weten over passieve koeltechnieken, lees dan Traditional and Modern Passive Cooling Strategies for Buildings.
Wat is de juiste temperatuur voor een airconditioner in de zomer?
Studies suggereren dat de ideale kantoortemperatuur 22 °C is. Maar nog voordat de bevindingen waren gepubliceerd, werd de basis van het onderzoek al in twijfel getrokken. Het was namelijk de temperatuur die mannen in pak het prettigst vonden. Hun vrouwelijke collega’s hadden daar een andere mening over, waardoor er een heftige discussie ontstond. Het simpele antwoord is dat er een bereik is dat voor de meeste mensen prettig is, dus als je een compromis sluit van een graad of twee, zit iedereen lekker.
Maar om u een idee te geven van wat wordt aanbevolen: de Canadian Standards Association heeft wijselijk een ideaal temperatuurbereik voor kantoren vastgesteld van 23 °C tot 26 °C, met 24,5 °C als specifieke streefwaarde. Dat is bij een relatieve luchtvochtigheid van 50 procent. De WHO adviseert om de temperatuur op 27 °C in te stellen.
Vochtigheid speelt een belangrijke rol bij het comfortgevoel. Gelukkig verminderen airconditioners de vochtigheid, waardoor hogere temperaturen minder oncomfortabel aanvoelen.
De kwaliteit van de isolatie van uw woning bepaalt hoe efficiënt de airconditioner een comfortabele temperatuur kan handhaven. Een goede isolatie zorgt ervoor dat de airconditioner minder lang hoeft te draaien, wat energie en geld bespaart.
Hoewel het verlagen van de temperatuur op een snikhete dag een verfrissend idee lijkt, kunnen het extra energieverbruik en de bijbehorende energierekening u van gedachten doen veranderen. Houd er rekening mee dat het simpelweg verhogen van de temperatuur met één graad, van 25 °C naar 26 °C, uw koelingskosten met 3 tot 5 procent verlaagt.
De beste temperatuur voor een goede nachtrust
Tijdens het slapen daalt de lichaamstemperatuur, waardoor ook de kamertemperatuur moet dalen om een goede nachtrust te garanderen. Gelukkig daalt de buitentemperatuur ’s nachts vanzelf, zodat het niet moeilijk is om de temperatuur van overdag naar een aangename nachttemperatuur te verlagen.
Door overdag de warmteontwikkeling in uw slaapkamer te beperken, kunt u gemakkelijker de optimale temperatuur voor een goede nachtrust bereiken, die tussen 15,6 °C en 20 °C ligt. Gezien de lagere buitentemperaturen is de nacht een bijzonder geschikt moment om passieve koeltechnieken zoals dwarsventilatie toe te passen om een lagere temperatuur te bereiken terwijl u slaapt. Als u dat combineert met het afschermen van de kamer tegen de hete middagzon, kunt u wellicht helemaal zonder airconditioning.
Wat is een goede airconditioningtemperatuur om energie te besparen?
Hoewel openbare gebouwen een maximale temperatuur in de zomer moeten handhaven (afhankelijk van de regelgeving), kunnen particuliere woningen vrij de meest comfortabele temperatuur kiezen, zonder dat dit ten koste gaat van de energie-efficiëntie.
Iedereen heeft een andere warmtetolerantie en iedereen wil op zijn eigen manier energie besparen. Houd er ook rekening mee dat er een gezondheidswaarschuwing geldt voor een temperatuurverschil van meer dan 12 °C tussen de buiten- en binnentemperatuur.
Het loont de moeite om wat te experimenteren met uw airconditioning. Probeer deze eens op een hogere stand in te stellen dan u normaal zou doen om te zien of u zich nog steeds comfortabel voelt. Zelfs als u uw airconditioning slechts iets hoger instelt dan normaal, heeft dit aanzienlijke voordelen. In plaats van 25 °C, kunt u eens proberen om de temperatuur één graad hoger in te stellen. Deze kleine verandering zal uw energierekening met 3 tot 5 procent verlagen, en het is echt de perfecte temperatuur voor uw airconditioning om efficiënt te werken.
Er is echter nog een ander voordeel: de airconditioner wordt minder belast, waardoor hij langer meegaat. Door de airconditioner binnen een bepaald bereik te laten werken in plaats van een kamer snel te koelen, bespaart u geld en gaat het apparaat langer mee. Als u uw airconditioner op een lagere temperatuur instelt in de veronderstelling dat de kamer dan sneller wordt gekoeld, verspilt u alleen maar elektriciteit.
Gemiddeld verbruik en kosten voor het gebruik van een kleine airconditioner 8 uur per dag
| Binnentemperatuur (°C) | Geschat stroomverbruik (kW/h) | 8 uur verbruik (kWh) | Dagelijkse kosten (€) |
|---|---|---|---|
| 18°C | 1.2 kW | 9.6 kWh | €1.92 |
| 19°C | 1.15 kW | 9.2 kWh | €1.84 |
| 20°C | 1.1 kW | 8.8 kWh | €1.76 |
| 21°C | 1.05 kW | 8.4 kWh | €1.68 |
| 22°C | 1.0 kW | 8.0 kWh | €1.60 |
| 23°C | 0.95 kW | 7.6 kWh | €1.52 |
| 24°C | 0.9 kW | 7.2 kWh | €1.44 |
| 25°C | 0.85 kW | 6.8 kWh | €1.36 |
| 26°C | 0.8 kW | 6.4 kWh | €1.28 |
| 27°C | 0.75 kW | 6.0 kWh | €1.20 |
| 28°C | 0.7 kW | 5.6 kWh | €1.12 |
Enkele veelvoorkomende problemen (en hoe u ze kunt oplossen)
Op zeer warme dagen kan uw airconditioner moeite hebben om een lage temperatuur te bereiken, waardoor er alleen maar elektriciteit wordt verspild en het apparaat wordt belast om de temperatuur te laag in te stellen. Als uw airconditioner het niet bij kan houden, beperk het dan tot het normale bereik en gebruik de energiezuinige “droog”-stand van uw apparaat. Door de luchtvochtigheid binnenshuis te verlagen, worden hogere temperaturen veel draaglijker.
Als uw apparaat nog steeds moeite heeft, kan dit komen doordat de filters moeten worden gereinigd of vervangen, of doordat het buitenapparaat verstopt is met bladeren of planten. De grootte van een airconditioning is ontworpen om voldoende te zijn voor het volume dat het moet regelen; als de buitentemperatuur echter aanzienlijk hoger is dan gemiddeld, kan het apparaat moeite hebben om de gewenste temperatuur te handhaven.
Hoewel airconditioning essentieel kan zijn voor gevoelige mensen, zoals ouderen en mensen met bepaalde gezondheidsproblemen, kan te veel airconditioning bij gezonde personen symptomen veroorzaken zoals hoofdpijn, een droge huid, uitdroging en andere problemen.
Natuurlijk is een beetje verkoeling op een warme zomerdag altijd welkom, maar door de airconditioning te combineren met een zachte ventilator of door warmteophoping te voorkomen met jaloezieën en dwarsventilatie, hoeft u de airconditioning niet de hele dag te gebruiken, wat uw energierekening verlaagt en uw gezondheid ten goede komt.
