Deze inleiding tot groen bouwen biedt de basisprincipes van groen bouwen. Het is bedoeld voor mensen die nog niet bekend zijn met groen bouwen, of u nu een doe-het-zelver bent of een professionele bouwer die nog niet bekend is met duurzaam bouwen.
Op deze pagina’s leert u enkele basisprincipes van groen bouwen, waaronder wat het is en waarom we allemaal groen zouden moeten bouwen. We nemen u mee door de vele termen die mensen gebruiken voor milieuvriendelijk bouwen en laten u zien wat een bouwproject groen maakt. Vervolgens verkennen we alle voordelen van groen bouwen, zowel op milieu- als financieel gebied, om u te laten zien hoe groen bouwen bij uw volgende bouwproject u kan helpen.
We gaan ook dieper in op materialen en technieken en laten u zien welke criteria bouwers hanteren bij het beoordelen van de duurzaamheid van een materiaal. Daarnaast leert u meer over natuurlijke bouwtechnieken en hoogwaardige bouwtechnieken die kunnen worden gebruikt om groene gebouwen te bouwen. Tot slot laten we u enkele van de belangrijkste hulpmiddelen zien die bouwers gebruiken om precies te beoordelen hoe groen een project is: certificeringen en beoordelingen en levenscyclusanalyses.
Lees deze pagina’s om snel een idee te krijgen van wat groen bouwen inhoudt. Ga vervolgens verder op de site voor meer gedetailleerde informatie over alles wat met groen bouwen te maken heeft.
1. Wat is groen bouwen?
Groen bouwen is een grondstofzuinige bouwmethode die gezondere gebouwen oplevert die minder impact hebben op het milieu en minder onderhoudskosten met zich meebrengen. Deze duurzame benadering van bouwen houdt rekening met de hele levenscyclus van een gebouw: locatie, ontwerp, bouw, exploitatie, onderhoud, renovatie en sloop (lees Levenscyclusanalyse voor meer informatie).
Begrippen als duurzaam bouwen, hoogwaardig bouwen en groen bouwen worden door elkaar gebruikt om in wezen hetzelfde te beschrijven, hoewel er variaties op het thema zijn die een iets andere betekenis hebben. Natuurlijk bouwen is bijvoorbeeld een duurzame vorm van bouwen, maar dan met de intentie om alleen natuurlijke bouwproducten te gebruiken. Duurzaam ontwerpen omvat groen bouwen, maar gaat veel verder en omvat een veel breder scala aan onderwerpen, van micro (duurzaam meubelontwerp) tot macro (duurzame stadsplanning).
Uitgebreide beoordelingssystemen die groene gebouwen certificeren, zoals BREEAM, LEED en Passivhaus, meten de duurzaamheid van een gebouw aan de hand van verschillende criteria. Samen geven deze criteria een nauwkeurig beeld van wat groen bouwen inhoudt. De gemeenschappelijke criteria staan hieronder vermeld.
Locatie
Verstedelijking is niet duurzaam. Groene bouwers worden aangemoedigd om te bouwen op eerder ontwikkelde grond in plaats van nieuwe grond te ontwikkelen.
Het is ook belangrijk om in de buurt van bestaande infrastructuur te bouwen, zoals buslijnen en bibliotheken, om de afhankelijkheid van bewoners van vervoer te verminderen, aangezien de inspanningen die worden geleverd om een groene woning te bouwen, verloren gaan als de bewoners elke dag lange afstanden moeten afleggen.
Hoe kleiner de bouwlocatie, hoe beter, omdat er dan minder ecologische voetafdruk is. Locaties die duurzaam zijn aangelegd en geen last hebben van bodemerosie of lichtvervuiling, worden ook als duurzamer beschouwd.
Water
Waterbesparing is in het ontwerp ingebouwd door het gebruik van waterbesparende toiletten, grijswatersystemen, xeriscaping (landschapsarchitectuur met minimale of geen irrigatie) en regenwateropvang.
De focus ligt eerst op het verminderen van de behoefte aan water (bijv. waterbesparende toiletten) en vervolgens op het omgaan met water nadat het is gebruikt (bijv. irrigatie met grijs water). Wateropvangmethoden zoals regenwateropvang staan ook centraal in duurzaam bouwen.
Lees de Green Building Guide to Water Efficiency voor meer informatie over dit onderwerp.
Energie en atmosfeer
Groene gebouwen worden gebouwd volgens energie-efficiënte ontwerpen (bijvoorbeeld passiefhuizen worden gebouwd met superisolatie en andere technieken om een dichte gebouwschil en een minimaal energieverbruik te garanderen).
Processen die gebruikmaken van schone energie, zoals geothermische en zonne-energiesystemen, worden ook veel gebruikt in duurzaam bouwen.
Lees de Green Building Guide to Energy Efficiency and Renewable Energy voor meer informatie over dit onderwerp.
Materialen en hulpbronnen
Volgens Eurostat is 38,4 procent van het totale afval in de EU afkomstig van bouw en sloop. Om de impact van deze verspillende industrie te minimaliseren, verminderen groene bouwers het materiaalgebruik waar mogelijk. Ze hergebruiken en recyclen ook materialen door ze te recupereren, te demonteren, opnieuw te vervaardigen en op te knappen.
De voorkeur gaat uit naar duurzame materialen, omdat deze minder vaak hoeven te worden vervangen. Er wordt ook zorg besteed aan de selectie van materialen die op duurzame wijze zijn geproduceerd, afkomstig zijn uit natuurlijke, hernieuwbare bronnen en minimaal transport vereisen.
Lees de Green Building Guide to Sustainable Materials voor meer informatie over dit onderwerp.
Grootte
Een ander aspect dat verband houdt met materialen en hulpbronnen is de grootte van gebouwen. De gemiddelde woninggrootte in Europa is ongeveer 90-100 m2. Grotere woningen gebruiken vaak nog meer materialen dan hun proportionele toename in grootte.
Hoewel er de afgelopen jaren aanzienlijke verbeteringen zijn doorgevoerd in bouwtechnieken en producten die zorgen voor een grotere energie-efficiëntie, isolatie en luchtdichtheid van de gebouwschil, verbruiken grotere woningen nog steeds meer energie.
Er is geen specifieke woning- of gebouwgrootte die als duurzaam wordt beschouwd, maar er zijn wel richtlijnen. Vermont Builds Greener heeft een scorekaart gepubliceerd die punten toekent op basis van een drempelwaarde die afhankelijk is van het aantal slaapkamers (één tot zes). Als je boven de drempelwaarde komt, krijg je punten aftrek.
Binnenmilieukwaliteit (IEQ)
Europeanen brengen tot 90 procent van hun leven binnenshuis door, wat betekent dat de kwaliteit van de binnenlucht veel belangrijker is voor onze gezondheid dan de kwaliteit van de buitenlucht. Groene bouwers streven ernaar gebouwen te bouwen die niet alleen goed zijn voor het milieu, maar ook voor onze gezondheid. Er wordt gestreefd naar het gebruik van emissiearme materialen, zoals verf zonder VOS en formaldehydevrije meubels. Verbeterde ventilatie en vochtbestendige producten zijn ook belangrijke kenmerken van IEQ.
Bouwen betekent niet alleen de fysieke constructie van gebouwen. Bouwen betekent ook de ontwikkeling van een wijk, de aanleg van een park, de herinrichting van infrastructuur. Sommigen beschouwen groen bouwen als een cultuur van transformatie. Een vooruitstrevend voorbeeld hiervan is de herinrichting van een hele voorstad tot een autovrije, dichtbevolkte wijk met gemakkelijke toegang tot stadslandbouw. Living Building Challenge vat dit concept van holistisch bouwen het beste samen met de provocerende vraag: “Wat als elke ontwerp- en bouwactiviteit de wereld een beetje beter zou maken?”
Lees de Green Building Guide to Indoor Environmental Quality voor meer informatie over dit onderwerp.
2. Waarom groen bouwen?
In heel Europa groeit het besef dat gebouwen niet langer passieve constructies zijn, maar een centrale rol spelen in klimaatactie en economische veerkracht. Momenteel zijn gebouwen verantwoordelijk voor ongeveer 40 procent van het eindenergieverbruik van de EU en 36 procent van de energiegerelateerde CO2-uitstoot. Bovendien is ongeveer driekwart van de gebouwen in Europa nog steeds energie-inefficiënt, terwijl slechts 0,4 tot 1,2 procent van het gebouwenbestand jaarlijks wordt gerenoveerd. Deze onevenwichtigheid vormt een enorme belemmering voor het behalen van de klimaatdoelstellingen van de EU: tenzij het renovatiepercentage verdubbelt, zullen gebouwen in 2050 ver achterblijven bij de doelstellingen voor koolstofneutraliteit.
Groen bouwen brengt weliswaar gematigde extra kosten met zich mee. Volgens studies van de sector bedraagt de meerprijs bij aanvang zelden meer dan 0,5 tot 12 procent in vergelijking met conventionele bouw . Die extra kosten betekenen echter een investering in geavanceerde isolatie, efficiënte beglazing, hernieuwbare energiesystemen zoals zonnepanelen of warmtepompen, en koolstofarme materialen – die allemaal aanzienlijke voordelen bieden. Een groendak bijvoorbeeld, dat tussen 108 en 355 euro per vierkante meter kost, kan de levensduur van een dak meer dan verdubbelen en de waarde van een pand met ongeveer zeven procent verhogen. In België leverde het opknappen van woningen met een slechte EPC-label, zoals F, een besparing op van ongeveer 57.000 euro over de levensduur van de investering. Zelfs bescheiden meerprijzen leveren dus aanzienlijke rendementen op lange termijn op.
Hogere waarde en bezettingsgraad
De inkomstenstijging gaat verder dan alleen besparingen. Energiezuinige woningen worden vaak 4 tot 10 procent duurder verkocht en 8 tot 25 procent duurder verhuurd. Ze hebben ook een tot 23 procent hogere bezettingsgraad. Voor kantoren hebben BREEAM-gecertificeerde groene gebouwen in Londen een meerprijs van 21 procent op de verkoopprijs en 18 procent op de huurprijs opgeleverd. Door deze prestatieverschillen worden groene referenties niet langer alleen een ethische upgrade, maar een onderscheidende bedrijfsstrategie.
Milieu-impact
Milieutechnisch gezien is groen bouwen van monumentaal belang. Door slechts een kwart van de inefficiënte Europese woningvoorraad te renoveren, zou het energieverbruik en de CO₂-uitstoot in de hele EU met naar schatting 5 tot 6 procent kunnen worden verminderd. Om de klimaatdoelstellingen voor 2030 te halen, moet de vraag naar verwarming en koeling met 14 procent worden verminderd en de CO₂-uitstoot met 60 procent worden teruggedrongen ten opzichte van 1990 – doelstellingen die alleen haalbaar zijn door gebouwen te transformeren. Momenteel loopt de sector nog steeds 40 procent achter op belangrijke indicatoren zoals energieverbruik, emissiereductie en investeringen in renovatie. Tegelijkertijd levert de bouwsector een grote bijdrage aan de totale Europese uitstoot. Door over te schakelen op circulair ontwerp en koolstofarme materialen kan de koolstofvoetafdruk drastisch worden verkleind, met een reductie van wel 96 procent van de cementgerelateerde uitstoot en een netto waarde van maar liefst 360 miljard dollar per jaar wereldwijd in 2050.
De operationele impact van groen ontwerp is ook aanzienlijk. Gebouwen verbruiken ongeveer 80 procent van hun levenscyclusenergie tijdens hun gebruiksfase. Door verwarming, ventilatie, verlichting en koeling koolstofarm te maken, kunnen groene gebouwen worden omgevormd van energieverslinders tot “energieprosumers” die zijn geïntegreerd in het slimme netwerk en het ecosysteem van hernieuwbare energie. Aangezien huishoudelijke verwarming nog steeds voornamelijk afhankelijk is van fossiele brandstoffen – in 2017 was dit 76 procent van alle systemen – is het streven naar efficiënte elektrificatie van cruciaal belang voor de EU-doelstellingen.
Andere voordelen van groen bouwen
Minder druk op de infrastructuur – Hoogwaardige gebouwen verbruiken minder energie en water, waardoor de druk op gemeenschappelijke hulpbronnen afneemt en de infrastructuurcapaciteit kan worden uitgebreid. Gemeentelijke overheden hebben hier twee belangrijke redenen om blij mee te zijn. Ze kunnen hogere onroerendgoedbelasting heffen voor gebouwen met een hogere waarde en ze besparen op infrastructuuruitgaven.
Hogere productiviteit en aanwezigheid – Studies hebben een positief verband aangetoond tussen een verbeterde binnenmilieukwaliteit en productiviteit en aanwezigheid. Voor groene huurruimtes wordt een productiviteitswinst van 2 tot 10 procent en een daling van het ziekteverzuim met 35 procent gemeld.
Hogere omzet – In gebouwen die optimaal gebruikmaken van natuurlijk licht wordt een hogere omzet gemeld. Een onderzoek dat is gepubliceerd in Skylighting and Retail Sales: An Investigation into the Relationship Between Daylighting and Human Performance, meldt een omzetstijging van 40 procent bij winkels die gebruikmaken van dakramen in plaats van elektrische verlichting.
Overheidsregelingen en financiering verminderen het risico nog verder. De herziene EU-richtlijn inzake de energieprestatie van gebouwen schrijft voor dat openbare gebouwen in 2028 en particuliere nieuwbouwwoningen in 2030 vrijwel emissievrij moeten zijn. Initiatieven zoals de Renovatiegolf hebben tot doel het jaarlijkse renovatiepercentage tegen 2030 geleidelijk te verdubbelen en tegelijkertijd miljarden te investeren in de renovatie van het gebouwenbestand. Deze maatregelen geven een impuls aan grootschalige financieringsprogramma’s, waaronder groene obligaties en laagrentende financiering via de Europese Investeringsbank, waardoor groen bouwen steeds aantrekkelijker wordt.
3. Groene bouwmaterialen
Verschillende mensen hebben verschillende ideeën over wat nu eigenlijk een “groen bouwmateriaal” is, maar er zijn bepaalde normen waar de meesten het over eens zijn. Elk materiaal dat bijdraagt aan het doel van verbeterde duurzaamheid door de milieu-impact van het bouwproces te verminderen, wordt als groen beschouwd. Het Construction Specifications Institute, een autoriteit op het gebied van bouwspecificaties, heeft groene bouwmaterialen ingedeeld aan de hand van een aantal criteria, die we hier hebben samengevat.
Efficiënt gebruik van hulpbronnen
Hernieuwbaar, natuurlijk of in overvloed aanwezig – Natuurlijke materialen die geen of minimale bewerking vereisen; materialen die snel groeien; hernieuwbare hulpbronnen; duurzaam geoogste materialen – gecertificeerd door een derde partij, zoals de Forest Stewardship Council. (bijv. bamboe, kurk en FSC-gecertificeerd hout).
Lokaal beschikbaar – Producten die lokaal worden verkregen, verminderen de transportbehoefte en verlagen de uitstoot van broeikasgassen. (bijv. aarde die wordt gebruikt voor gestampte aarde en geperste aardeblokken). Sommige producten uit de vorige categorie, zoals bamboe, zijn ideale bouwmaterialen, maar als ze over lange afstanden moeten worden vervoerd, zijn ze niet zo duurzaam. Bamboe is een goed voorbeeld, omdat het meestal uit Azië wordt geïmporteerd. Bepaalde soorten van dit gras kunnen echter ook in Europa worden geteeld.
Gerecycled materiaal – Bouwmaterialen die zijn gemaakt van gerecycled materiaal (bijv. papierbeton, enviroboard, hout-kunststofcomposiet).
Recyclebaar of herbruikbaar – Anders dan hierboven: materialen die niet noodzakelijkerwijs zijn gemaakt van gerecycled materiaal, maar aan het einde van hun levensduur kunnen worden gerecycled of hergebruikt (bijv. metalen, hout, kunststof, glas).
Gerecycled, gedemonteerd, opnieuw vervaardigd of gerenoveerd – Iets redden voordat het op de vuilnisbelt belandt, betekent niet alleen dat er één product minder hoeft te worden weggegooid, maar ook dat er één product minder hoeft te worden geproduceerd (bijv. meubels en inrichting zoals kasten, deuren, ramen en vloeren).
Duurzaam – Materialen die langer meegaan, hoeven minder vaak te worden vervangen. Sommigen beschouwen niet-hernieuwbare materialen zoals plastic als “groen” vanwege hun duurzaamheid (bijvoorbeeld steen, koperen dakbedekking, hardhouten vloeren en alle hoogwaardige meubels en kasten die lang meegaan).
Grondstofzuinig productieproces – Fabrikanten die efficiënt produceren door minder energie te verbruiken, minder broeikasgassen uit te stoten en minder afval te produceren dan conventionele fabrikanten.
Energie-efficiëntie
Alle systemen, materialen en componenten die het energieverbruik verminderen door gebruik te maken van hernieuwbare energie, zoals:
- zonne-energie
- zonneboilers
- geothermische energie
- windturbines
- micro-waterkracht
Waterbesparing
Materialen en systemen die water besparen en opvangen, zoals:
- regenwateropvangsystemen
- toiletten, kranen en douchekoppen met een laag waterverbruik
- grijswatersystemen
Luchtkwaliteit binnenshuis
Laag of geen VOS / minimale chemische emissies – Materialen die minimale of geen vluchtige organische stoffen (VOS) uitstoten, zoals verf met een laag of geen VOS-gehalte.
Laag of niet giftig – Materialen die weinig of geen kankerverwekkende stoffen, irriterende stoffen of reproductietoxische stoffen uitstoten.
Vochtbestendig – Door vocht te weerstaan, remmen producten biologische groei zoals schimmel en gaan ze langer mee.
Gezond onderhouden – Materialen die kunnen worden gereinigd met niet-giftige of VOS-arme schoonmaakmiddelen.
Gezondheidsbevorderende technologie – Apparaten die de kwaliteit van het binnenmilieu (IEQ) beoordelen en de luchtkwaliteit verbeteren, zoals meetinstrumenten.
Lees meer over dit onderwerp in Guide to Green Building Materials
4. Natuurlijke bouwtechnieken
Natuurlijk bouwen is niet zo eenvoudig als de naam doet vermoeden. De term ‘natuurlijk’ verwijst in dit geval naar het belangrijkste bouwmateriaal, niet naar alle materialen. Gerecyclede materialen zoals glazen flessen en banden worden vaak gebruikt door natuurlijke bouwers. Cement is ook een veelgebruikte toevoeging aan verschillende natuurlijke bouwmaterialen.
Aarde is het belangrijkste bouwmateriaal voor ongeveer een kwart van de wereldbevolking, voornamelijk in ontwikkelingslanden. Natuurlijk bouwen is populair in ontwikkelingslanden omdat het met de hand kan worden gedaan. In het Westen raakt natuurlijk bouwen echter maar langzaam ingeburgerd omdat het doorgaans vrij arbeidsintensief is. En als je de bouwkosten dollar voor dollar vergelijkt, wint de goedkopere methode bijna altijd.
Mechanisatie vindt langzaam zijn weg naar natuurlijke bouwtechnieken als een manier om de hoge arbeidskosten te drukken. Natuurlijke bouwers hebben veel technieken om uit te kiezen, of ze nu een zeer duurzame optie willen, een snelle en gemakkelijke methode, een arbeidsintensieve methode of een methode die dat niet is.
Cob
De term cob verwijst naar het mengsel van klei, zand, water en stro (of ander vezelachtig materiaal) dat wordt gemengd tot broden ter grootte van een handpalm. De meest gebruikelijke manier om cob te mengen is met de hand (door het met de voeten te kneden en het als een pannenkoek op een zeil te gooien), maar het kan ook met een machine worden gemengd. Cob-muren worden vanaf de fundering opgebouwd tot ze een monolithische structuur vormen, wat betekent dat het één massief stuk is, in tegenstelling tot gebouwen van samengeperste aardeblokken, die bestaan uit vele kleine blokken die op elkaar zijn gestapeld.
Adobe
Adobe-bouw wordt al sinds 6000 v.Chr. toegepast. Er worden drie van dezelfde basismaterialen gebruikt als bij cob (klei, zand en water), behalve dat het vierde vezelige materiaal slechts soms wordt gebruikt. Nadat het mengsel is gemengd, laat men het in vormen drogen totdat het verharde bakstenen worden, die vervolgens door metselaars worden gelegd. Op plaatsen waar een gebouw wordt blootgesteld aan barre, natte weersomstandigheden, wordt adobe soms gestabiliseerd met een beetje cement of asfaltemulsie om het bij elkaar te houden.
Geperste aardeblokken
CEB is een gemechaniseerd alternatief voor adobe, waardoor de arbeidskosten aanzienlijk worden verlaagd. In tegenstelling tot handgemaakte adobe worden deze blokken machinaal geperst en met precisie geproduceerd, waardoor ze uniform zijn in grootte en vorm en geen mortel nodig hebben als egalisatiemiddel (ze kunnen droog worden gestapeld).
Aangestampte aarde
Ook hier is aarde het belangrijkste ingrediënt, maar in plaats van het materiaal te stapelen of te leggen, wordt het aangestampt of samengeperst, meestal met behulp van bekistingen. Tegenwoordig wordt voor het samenpersen meestal mechanisch gereedschap gebruikt.
Strobalen
Stro is een zeer isolerende hernieuwbare grondstof, waardoor het een uitstekend natuurlijk bouwmateriaal is. Het nadeel is dat stro droog moet worden gehouden, anders gaat het schimmelen en rotten. Strobalenbouw kan zowel niet-dragend zijn, waarbij een frame van palen en balken de constructie ondersteunt en stro als vulmateriaal wordt gebruikt, als dragend. Niet-dragende constructies zijn de meest gebruikte methode van strobalenbouw.
Snoeihout
Snoeihout zijn de korte stukken hout die men normaal gesproken in een open haard ziet. Maar in plaats van ze te verbranden als brandstof, worden deze stukken hout met de uiteinden naar buiten gericht op een rij gezet en met mortel aan elkaar vastgezet, wat een mooie, natuurlijke uitstraling geeft. Net als aarde heeft het een hoge thermische massa. En net als strobalen heeft het ook een hoge isolerende werking. Dit maakt het een uitstekend bouwmateriaal. Er is wel mortel nodig, maar in plaats van cement kan ook cob worden gebruikt.
Houtskeletbouw
Net als aarde is hout een oud bouwmateriaal. Als het hout afkomstig is uit gecertificeerde bronnen (bijvoorbeeld FSC) die hun bossen regenereren en lokaal worden gewonnen, kan het een zeer duurzaam natuurlijk bouwmateriaal zijn. Bij paalconstructies worden houten palen in de grond gegraven (die snel kunnen rotten), terwijl bij houtskeletbouw (ook bekend als post-and-beam-constructie) een aparte fundering wordt gebruikt.
Steen
Net als aarde en hout wordt steen al duizenden jaren gebruikt om te bouwen. En waarom ook niet? Het is een mooi, duurzaam materiaal met een hoge thermische massa. Met het huidige aanbod aan bouwmaterialen wordt metselwerk echter vooral gebruikt voor terrassen en tuinmuren.
Papierbeton
Papier uit alle bronnen kan worden gerecycled en omgezet in papierbeton door papier, cement en water in een grote mixer te mengen. Net als bij sommige andere natuurlijke bouwmaterialen doet de toevoeging van cement afbreuk aan de duurzaamheid.
Gegoten aarde
Deze bouwmethode lijkt qua uitvoering op beton, maar de samenstelling is anders. In plaats van zand en grind wordt gewone aarde als aggregaat gebruikt.
5. Levenscyclusanalyse (LCA)
Er is veel meer aan de hand dan wat er op de achterkant van het boek staat. Groene bouwers beseffen de voordelen van duurzaam bouwen, deels omdat ze de onderlinge verbondenheid van het leven op aarde begrijpen. Het is dan ook geen verrassing dat de sector levenscyclusanalyse (LCA) heeft omarmd om de volledige levensduur van een gebouw nauwkeurig te analyseren, in plaats van alleen te kijken naar de som van de onderdelen waaruit het gebouw zelf is opgebouwd.
Wat is een levenscyclusanalyse?
Een levenscyclusanalyse is een methode om de impact van een product of proces op het milieu te meten, vanaf het begin van het proces (winning van grondstoffen) tot het einde van het proces (verwijdering). Deze analyses kunnen worden gebruikt om alles te analyseren, van bouwmaterialen tot meubilair.
LCA’s worden gebruikt om zowel de input als de output van materialen en energie te meten, de effecten van die input en output te evalueren en de gegevens om te zetten in bruikbare informatie om inzicht te krijgen in de gevolgen van een bepaald product of proces voor de lucht (bijv. afbraak van de ozonlaag), de bodem (bijv. afval) of het water (bijv. verontreiniging).
Achtergrondinformatie over levenscyclusanalyses
Sommige aspecten van LCA werden al in de jaren zeventig gebruikt, maar het uitgebreide technische kader voor het proces is pas de laatste jaren tot stand gekomen. De Society of Environmental Toxicology and Chemistry (SETAC) is grotendeels verantwoordelijk voor de ontwikkeling van LCA tot wat het nu is, hoewel ook een groot aantal andere organisaties bij de ontwikkeling ervan betrokken zijn geweest.
Voordelen van een LCA
Levenscyclusanalyses zijn een krachtig instrument dat groene bouwers kunnen gebruiken om de meest milieuvriendelijke producten en processen te kiezen. LCA’s analyseren wat de effecten zijn van een overgang van het ene medium naar het andere, zoals het elimineren van luchtemissies door het creëren van afvalwater. Op deze manier kunnen ze bijhouden wat er met de afzonderlijke componenten van een gebouw gebeurt, om zo nauwkeurige gegevens te verkrijgen over de duurzaamheid van een heel gebouw gedurende zijn hele levenscyclus.
Het beoordelen van de milieu-impact is misleidend. Hoewel het gemakkelijk te zien is dat bamboevloeren een betere keuze zijn voor het milieu dan een standaard tapijt, is het niet zo eenvoudig om de duurzaamheid van twee vergelijkbare bamboevloeren te beoordelen, tenzij er een LCA wordt uitgevoerd. Hoe ver heeft de vloer gereisd voordat hij uiteindelijk werd geïnstalleerd? Hoeveel energie is er in de vloer gestoken? Welk effect heeft de verwijdering ervan?
Hoewel een product op het eerste gezicht meer CO2-uitstoot lijkt te veroorzaken, kan het, wanneer de totale milieu-impact in aanmerking wordt genomen (bijvoorbeeld de effecten op lucht, bodem en water), veel minder schadelijk zijn voor het milieu dan een product dat minder CO2 uitstoot.
Informatie is macht. Dankzij de uitgebreide gegevens die een LCA oplevert, wordt het veel gemakkelijker om acceptatie te krijgen van belanghebbenden (bijv. overheid, burgers), omdat bouwers over betrouwbare gegevens beschikken om hun argumenten voor een gebouw te onderbouwen.
Bronnen voor het uitvoeren van een LCA
Het National Risk Management Research Laboratory heeft Life cycle assessment: Principles and Practice gepubliceerd, een gratis e-book dat het hele proces van het uitvoeren van een LCA behandelt.
Er zijn verschillende softwaretools beschikbaar om levenscyclusanalyses uit te voeren. De Whole Building Design Guide bevat een lijst met tools voor levenscycluskosten, -analyse en -beheer, en het DOE houdt een uitgebreide lijst bij van softwaretools voor energie in gebouwen.
